Pokazywanie postów oznaczonych etykietą scenariusz. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą scenariusz. Pokaż wszystkie posty

czwartek, 29 stycznia 2026

2025 - autopodsumowanie

Co to był za rok! Działo się dużo, bardzo dużo, a patrząc na efekty - wręcz za dużo (właśnie sprawdziłem - w podsumowaniu ubiegłego roku, w drugim zdaniu pojawiło się stwierdzenie “dużo się działo”.... Cóż za niespodziewana powtarzalność.). Czy był w ogóle kiedyś jakiś rok, w którym działo się mało?

Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Tradycyjnie - sporo pracy. Wiadomo, dzieje się w naszej instytucji niemało. W zeszłym roku poprowadziłem dwie edycji klubu dyskusyjnego “Łódź pełna komiksu”:  w styczniu o zeszytówkach, a w kwietniu o AI w kontekście historii obrazkowych. W marcu zakończyliśmy wystawę Tadeusza Baranowskiego - z przyjemnością odwiozłem prace autorowi. Ale marzec to także pierwsza edycja Kaiju Manga Festiwal, przy której mocno się napracowaliśmy (a ja jeszcze raz dziękuję Alesce i Tomkowi Bezakowi za owocną współpracę przy układaniu programu). Imprezę odwiedziło kilka tysięcy osób, co utwierdziło nas w  przekonaniu, że nowe przedsięwzięcie poświęcone popkulturze japońskiej nie było złym pomysłem. Przyłożyłem też swoją rękę do zorganizowania Star Wars Day na początku maja. A 1 czerwca w gościnnych progach CKNI podjąłem Roberta Trojanowskiego, który poprowadził dwie tury pomysłowych warsztatów dla dzieci. Coś jeszcze? A tak! 36. Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier. Zorganizowałem, ale nie wziąłem udziału. O tym za chwilę. A sam festiwal? Mam nadzieję, że udany. Jak co roku przeprowadziłem konkurs na projekt publikacji komiksowej oraz konkurs na najlepszy polski komiksu (po raz pierwszy w trzech kategoriach). Dopilnowałem też, jak zawsze, nagrody dla najlepszego wydawcy komiksów w Polsce oraz Nagrody im. Papcia Chmiela. Tradycyjnie ogarnąłem informator festiwalowy (dziękuję Sławkowi Bitowi i Konradowi Olczakowi za działania graficzne oraz nieocenione wsparcie Asi Birek-Fita). No i wykonałem całą tę robotę, za którą odpowiadam co roku (program i różne takie).

Inne działania? W styczniu z Aleksandrą Machoń i Wiktorem Talagą oceniliśmy prace w konkursie komiksowym organizowanym przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie. I przyznaliśmy oczywiście nagrody (konkursowi tradycyjnie towarzyszył katalog z najlepszymi pracami). A pod koniec pierwszego miesiąca 2025 roku zasiadłem z Marcinem Bałczewskim na scenie w Domu Literatury i we dwóch podsumowaliśmy komiksowy rok 2024. W lutym razem z Radkiem Dziubichem ogarnęliśmy stoisko CKNI na 12. Złotych Kurczakach (jak się później okazało - ostatniej edycji tego szacownego festiwalu, co nie oznacza, że Wrocław pozostanie bez imprezy dedykowanej komiksowi niezależnemu - w miejsce ZK w 2026 roku zadebiutują Podziemne Kocury - powodzenia! A dla Fila Wiśniowskiego ogromne podziękowania za wkład i trud!!!). Wspólnie z Radkiem (tym razem już przy wsparciu koleżeństwa z CKNI) poprowadziliśmy stoisko podczas majowego Festiwalu Komiksowa Warszawa (FKW). Było sympatycznie, choć chłodnawo. Przed wakacjami podstawy języka komiksu z przyjemnością przekazałem uczniom ze Szkoły Podstawowej nr 51 w Białymstoku (serdeczne pozdrowienia dla Marcina Kwiatkowskiego!). Także w czerwcu zagościłem na SkierConie, gdzie razem z Tomkiem Tomaszewskim i Piotrkiem Zdrzynickim opowiedzieliśmy publiczności o komiksie (przy okazji wystawy Contur Mix) oraz spełniłem dyżur autorski na stoisku Wydawnictwa Kurc podczas Letniego Festiwalu Książki na ul. Piotrkowskiej.

Publikacje. Zaczęło się w lutym. Najpierw z cieńszej rurki, a potem już z rury grubej. Na Złotych Kurczakach premierę miał zeszyt Historia polskiego komiksu, który zrobiłem wspólnie z Robim Trojanowskim (podziękowania dla Sławka Bita za detepe i dla pana Pawła Augustyniaka z Media Press za elegancki druk). Nie zdążyliśmy ochłonąć po naszej pierwszej premierze 2025 roku, a na księgarskie półki trafił Mistrz komiksu. Twój przewodnik. Książkę, nad którą pracowaliśmy z Robertem niemal dwa lata, wydało wydawnictwo Wilga. Przy okazji - nadal przyzwoicie sprzedaje się nasze pierwsze, duże wspólne dzieło z 2018 roku, czyli Zrób sobie komiks. W 2025 roku wydawnictwo Znak zrobiło kolejny dodruk.

W marcu, z zupełnego zaskoczenia, światło dzienne ujrzał zeszyt Historia kostki do gry. Idea Waldka Olbryka, przekuta na opowieść przeze mnie scenarzystę i Tomka Tomaszewskiego - rysownika ukazała się wreszcie drukiem (choć w nakładzie mniej niż kolekcjonerskim). Premiera miała miejsce w sympatycznych okolicznościach z udziałem wspaniałego muzyka Marka Bilińskiego. Wiosną ukazał się z kolei trzeci tom serii zbierającej komiksy z przygodami Kleksa, Jonki i Jonka autorstwa nieodżałowanej Szarloty Pawel. Napisałem do niego wstęp, a za zaproszenie do stworzenia tego tekstu dziękuję Kasi Gwieździe i Maćkowi Jasińskiemu. Z przyjemnością otoczyłem opieką redaktorską album Botanica autorstwa kth. - laureatki Grand Prix naszego festiwalu. Komiks wyszedł pięknie - polecam nabycie drogą kupna. W 2025 roku udało mi się przygotować tylko dwa numery eMeFKi News. Ale za to ze znakomitą współpracą z Tomkiem Kaczkowskim! Za co artyście bardzo dziękuję. Podobnie jak Michałowi Arkusińskiemu i oczywiście nieustająco Robiemu Trojanowskiemu. eMeFKa nr 62 miała premierę na Poznańskim Festiwalu Sztuki Komiksowej (dotarła tam pocztą), a nr 63 - na Komiksowej Warszawie, gdzie zawiozłem ją już osobiście. Oczywiście niemal przez cały rok pisałem teksty do najfajniejszego magazynu o kulturze - Kalejdoskopu. Na łamy miesięcznika trafiło siedem moich felietonów oraz dwa wywiady - z Michałem Arkusińskim i Kasią Witerscheim.


W dwóch publikacjach pojawiłem się niejako gościnnie, czyli nic do nich nie napisałem, a i tak trafiłem na ich karty. Pierwsza z nich to katalog wystawy Contur Mix, zorganizowanej przez Łódzki Dom Kultury pod kierowniczym okiem Piotrka Zdrzynickiego i Tomka Tomaszewskiego. Przyjemnie było znaleźć się zarówno na ekspozycji jak i w katalogu (z wyborem plansz komiksowych narysowanych przez Robiego). Drugie dzieło to trzecie wydanie Leksykonu polskich bohaterów i serii komiksowych Adama Ruska. Ku naszej radości (mojej i Roberta) w opasłym, elegancko wydanym tomie znalazło się hasło poświęcone Pikowi i Robiemu. Podziękowania dla Adama za dostrzeżenie naszych bohaterów.

I wreszcie ostatnia rzecz - Leksykon komiksu łódzkiego. W 2022 roku dzięki stypendium ministra kultury przygotowałem sto haseł do leksykonu, które grzecznie sobie potem czekały na twardym dysku, wypatrując przyszłości. A ta nadeszła w ubiegłym roku. Stowarzyszenie Twórców “Contur” rękami Katarzyny Tośty (i moimi też) pozyskało dofinansowanie z budżetu Miasta Łodzi na druk leksykonu. Do współpracy ochoczo przystąpiło Wydawnictwo Kurc (podziękowania dla Bartka!). I tak z końcem 2025 roku mieliśmy pięknie złożoną i wysłaną na maszyny drukarskie niemal 200-stronicową książkę z fotografią autorstwa Kasi Świętochowskiej na okładce (a w wersji z twardą oprawą – zdjęciem CKNI zmiksowanym z grafiką Przemka Truścińskiego). Leksykonowi poświęcę niebawem osobny wpis - należy mu się.

I teraz sprawy ważne. Zacznę od tej smutnej - w maju zmarła Ewa Kosińska. Tak napisałem wtedy na fb: “Odeszła dziś Ewa Kosińska, jedna z najwspanialszych osób, jakie dane mi było poznać. Pod jej dziennikarskie skrzydła trafiłem w 1989 roku w Świecie Młodych. Ale nie tylko dziennikarskie, także - nie zawaham się użyć tego słowa - matczyne. Wszystkich nas, młodych nieokiełznanych reporterów, nazywała swoimi dziećmi. A my mówiliśmy do niej Druhno, choć nigdy nie była w harcerstwie. Spod tych swoich przepełnionych dobrocią skrzydeł wypuściła w świat liczną grupę wspaniałych, kreatywnych, mądrych ludzi, którzy do tej pory w większości trzymają się razem. Jest mi niewymownie smutno, ale też ogromnie się cieszę, że spotkałem Cię Druhno na swojej drodze. Bez Ciebie na pewno nie byłbym tym Piotrem Kasińskim, jakim teraz jestem. Dziękuję!”

Kolejna rzecz ważna, ale sympatyczna, niestety z płynnym przejściem do tej mniej sympatycznej. Podczas 36. MFKiG Fundacja Kreska im. Janusza Christy przyznała mojej (nieustająco) skromnej osobie Złoty Puchar - nagrodę za szczególne osiągnięcia na polu popularyzacji komiksu. Nie udało mi się statuetki odebrać osobiście - gdy trwała impreza grzecznie leżałem sobie w szpitalu, do którego trafiłem na tydzień przed festiwalem. Gdzieś nam się drogi z moim zdrowiem w międzyczasie rozeszły. I nadal próbujemy wrócić na ten sam tor. Dla statystyk napomknę jeszcze, że był to pierwszy festiwal od 1995 roku, na którym nie byłem. Takie niespodziewane 30-lecie bytności.

No i sprawy najważniejsze. Przez cały rok śledziłem poczynania moich pociech. Ewa udanie startowała w zawodach jeździeckich - zwłaszcza tych najtrudniejszych, czyli WKKW. I wielokrotnie kończyła zmagania na podium (a to w Bogusławicach, a to w Walewicach), w czym ewidentnie pomagał jej nabierający doświadczenia wałach Alegro.

Z kolei Kuba udanie podążał ścieżką kariery muzycznej. Z macierzystą formacją Martyrmachine (czyli razem z kolegą Szymonem) zagrał przez cały rok 18 koncertów - w tym na festiwalu Castle Party oraz w Berlinie. Panowie nagrali wreszcie drugą płytę, która ma się ukazać w 2026 roku. Kuba dołączył też jako wokalista do intrygującej formacji Savage Fucks - tu czekam na pozytywny rozwój wydarzeń.

A teraz naj, naj, naj! Dziękuję za wszystko Kasi: za cierpliwą opiekę nad niesfornym pacjentem, za wszystkie wycieczki bliższe i dalsze, za kolejne pieczątki w naszych paszportach “Odznaki turystycznej miłośnika latarń morskich”, wspólną fascynację krukowatymi, pyszne ciasta i milion innych rzeczy.

Ależ to podsumowanie długie! Obiecałem sobie, że w 2026 roku zwolnię trochę tempo, więc kolejne powinno być nieco krótsze.

poniedziałek, 22 grudnia 2025

Historia kostki do gry

Przedsięwzięcie Historia kostki do gry ma dość długą... historię. I o tym właśnie napiszę w drugim z zaległych postów (który na publikację czeka grzecznie od marca tego roku).

Całościowo rzecz sięga czasów dawnych, chyba nawet wcześniejszych niż rok 2016, a narodziła się w głowie niezwykle kreatywnego Waldka Olbryka, który zafascynował się kostką do gry i możliwościami wykorzystania jej w aspektach innych niż pierwotne przeznaczenie - na przykład do zarządzania projektami czy zespołami. Poczytać można o tym na stronie dicedilemma.com, gdzie Waldek opisuje, o co mu dokładnie chodzi.

Tomek, Waldek i ja - spotkanie podczas MFKiG 2017, fot. Sławek Jarmusz.

Czemu wspomniałem rok 2016? Bo właśnie wtedy w sieci pojawił się film/animatik Historia kostki do gry. Idea jego realizacji wykiełkowała oczywiście w głowie Waldka, który dla urzeczywistnienia pomysłu zaprosił do współpracy kilka sympatycznych osób. Na mnie spoczęło zadanie opisania dziejów opatrzonego kropkami sześcianu. Podzieliłem historię - jakże by inaczej - na sześć części, poczynając od czasów sięgających kilku tysięcy lat przed nasza erą, a kończąc na współczesności. Warstwą wizualną - przygotowaniem kilkustronicowego komiksu oraz ilustracji - zajął się Tomek Tomaszewski. Wideo zmontował Marcin Kostaciński. W polskojęzycznej wersji filmu mój tekst przeczytał Tomasz Knapik, a francuskie tłumaczenie - Stéphane Antiga (pamiętacie tę nietuzinkową postać?). Muzyki użyczył natomiast sam Marek Biliński. A tak Historia kostki do gry prezentuje się w wersji wideo. 


Minęło kilka lat, chyba nawet niemal dziesięć. Nadszedł marzec 2025 roku. Akurat na koncert do Łodzi przyjechał Marek Biliński. Waldek zaprosił mnie i Tomka Tomaszewskiego na zakulisowe spotkanie z muzykiem, na które przywiózł... 20 egzemplarzy wydrukowanej Historii kostki do gry (format A4, pełen kolor, oprawa miękka szyta). Wszystkie albumy zostały podpisane (w każdym znalazły się cztery autografy - Waldka, Tomka, pana Marka i mój). Dostaliśmy po autorskim egzemplarzu, a resztę pozostawił w swojej dyspozycji wydawca-kreator Waldek. Jak przystało na unikat - publikacja jest w zasadzie niedostępna, ale jej uszczuploną lekko wersję można przeczytać online na wspomnianej wcześniej stronie internetowej.


Waldek, pan Marek, ja i Tomek - marzec 2025.

środa, 17 grudnia 2025

Pik & Robi na wystawie Anatomia Komiksu

Odrobinę ten wpis przeterminowany - czekał na spotkanie z dziennym światłem od jesieni 2023 roku, czyli od chwili otwarcia Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź. Ale nadszedł ten moment, by nadrobić zaległości i to jest pierwsze z owych nadrobień.

W CKNI oglądać można stałą wystawę Anatomia Komiksu, której finalną zawartość opracowałem wspólnie z Joanną Birek-Fita i Katarzyną Tośtą. Korzystając z okazji i możliwości przemyciłem na ekspozycję (zachowując oczywiście wymagania merytoryczne) trochę Pika i Robiego.

Pierwsze pojawienie się Pika i Robiego - część wystawy poświęcona scenariuszowi. Na infografice zobaczyć można przykładowy scenariusz odcinka przygód ciekawskiej pary naszych (mojej i Roberta Trojanowskiego ma się rozumieć) bohaterów. 

Drugie pojawienie się Pika i Robiego - dział ekspozycji omawiający gatunki komiksu i jego funkcje. Dwukadrowy pasek został wykorzystany jako przykład gatunku: komiks humorystyczny.

Pojawienie się trzecie - ten sam dział, ale infografika opisująca podział historii obrazkowych ze względu na pełnione funkcje. Pik i Robi ilustrują funkcję edukacyjną komiksu.

Nieustająco zapraszam do odwiedzania CKNI - nie tylko ze względu na Anatomię Komiksu, która jest jedyną w Polsce tego typu ekspozycją stałą, ale i pozostałe strefy instytucji. Warto!

sobota, 19 kwietnia 2025

Mistrz komiksu - książka

Czas najwyższy, by przypomnieć, że 26 lutego 2025 roku ukazała się książka Mistrz komiksu. Twój przewodnik. Scenariusz do niej napisaliśmy z Robertem Trojanowskim wspólnie, a Robert całość narysował. Książkę, nad którą pracowaliśmy blisko dwa lata, opublikowało wydawnictwo Wilga. Ogromne podziękowania dla naszej redaktor prowadzącej, pani Edyty Wielgosz!


Mistrz komiksu to 240 stron pełnoprawnej historii obrazkowej przemieszanej z przeróżnymi zadaniami. W książce należy rysować, malować i pisać oraz czytać ją mając pod ręką także nożyczki i klej. Ale przede wszystkim niezbędna jest przy lekturze nieskrępowana wyobraźnia i kreatywność.

O czym jest nasza nowa publikacja? To oczywiście spora garść wiedzy na temat języka komiksu. Pik i Robi wyruszają na poszukiwania tytułowego mistrza komiksu. W pełnej niewiarygodnych przygód eskapadzie towarzyszą im Kinia, pies Fafik oraz sztuczna Eurelka. Od czasu do czasu w opowieści pojawiają się krasnoludki, narrator i inne tajemnicze postaci. Książka skierowana jest do odbiorców w wieku 9-12 lat, ale i starsi czytelnicy (a także odrobinę młodsi) powinny się przy niej dobrze bawić.

A tak prezentują się wybrane, wstępne projekty okładki przygotowane przez Roberta.



poniedziałek, 3 marca 2025

Historia polskiego komiksu

Wreszcie się udało! Zebranie w jednej publikacji odcinków Historii polskiego komiksu planowaliśmy z Robertem Trojanowskim od jakiegoś czasu, ale wiadomo - są priorytety ważniejsze i te mniej ważne. Poza tym do już istniejących epizodów chcieliśmy dodać kilka premierowych. A to wymagało napisania scenariuszy oraz narysowania plansz. Niby nic odkrywczego w przypadku tworzenia komiksów, ale gdy dochodzi czynnik w postaci braku wystarczającej ilości czasu, sprawy nieco się komplikują. W każdym razie ustaliliśmy, że dobrą okazją do wydania zina będzie dwunasta edycja festiwalu Złote Kurczaki. I tak też się stało. Zwarliśmy szeregi, skorzystaliśmy z pomocy dobrych ludzi (o nich za chwilę) i 15 lutego we wrocławskim klubie BarBara można było drogą kupna nabyć świeżo wydrukowaną Historię polskiego komiksu. 

Zin w formacie 165 na 235 mm złożył i przygotował do druku nieoceniony Sławek Bit (ten sam czarodziej, który wspaniale zajął się chociażby katalogiem wystawy Tadeusza Baranowskiego). Dziękuję Sławku! Natomiast 100 egzemplarzy Historii znakomicie i terminowo wydrukowało Media Press (ogromne podziękowanie dla pana Pawła Augustyniaka!). Zeszyt ma dwadzieścia czarno-białych stron oraz kolorową okładkę. W środku znajduje się osiem odcinków Historii polskiego komiksu - pięć wcześniej publikowanych przy rożnych okazjach oraz trzy premierowe.

Do krótkiego przedstawienia zawartości posłużę się wpisami z Facebooka, zapowiadającymi zina.

Epizod 1, czyli rzecz o poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie "co było pierwsze?". Czy naukowcy rzeczywiście dotrą do sedna i rozjaśnią mroki prapoczątków? Wynik przeciekawej debaty na łamach wyjątkowego zina autorstwa Kasińskiego i Trojanowskiego! [pierwsza publikacja w roku 2019 - Darmozin, Nr 4]

Epizod 2, czyli jak to było z tymi imprezami komiksowymi w Polsce. Skąd, dlaczego, po co, z kim, za ile... Chociaż nie, nie na wszystkie pytania padną odpowiedzi, ale i tak będzie się działo! [pierwsza publikacja w roku 2019 - Cemęt Zin, Nr 2/2019]

Epizod 3, czyli w poszukiwaniu odpowiedzi na najważniejsze pytanie polskiego, a wręcz światowego komiksu - czy wiking może być Polakiem? [pierwsza publikacja w roku 2019 - Zeszyty Komiksowe, Nr 28]

Epizod 4, czyli spoglądamy trochę na współczesność przez pryzmat przyszłości. Odcinek dość sentymentalny, ale te nakłady komiksów... [pierwsza publikacja w roku 2021 - Antologia KKK, Nr 26]

Epizod 5, czyli śledzimy losy naszych komiksowych idoli i czy ich przyszłość aby nas nie zaboli. [pierwsza publikacja w roku 2020 - Cemęt Zin, Nr 3/2020]

Epizod 6, czyli sprawdzamy, czy na tym naszym podwórku rzeczywiście wszyscy bardzo się lubią, a może zakładają bandy i ścigają się na równe grzbiety, żeby dobrze wyglądało na półce. W każdym razie - odcinek pełen nietuzinkowej rywalizacji [pomysł na ten odcinek podrzuciła Joanna Birek-Fita - podziękowania!]

Epizod 7, czyli znowu wybiegamy w przyszłość, aby spojrzeć w przeszłość. Tak naprawdę ten odcinek wystarczyłby za całego zina, bo to on pokazuje jedyną, słuszną historię polskiego komizm... khy, khy... komiksu. 

Epizod 8, czyli ostatni. Czy poznamy w nim odpowiedź na pytanie: kto zabił polski komiks?


Historię polskiego komiksu można kupić na Gildia.pl.

piątek, 3 stycznia 2025

2024 - autopodsumowanie

35. MFKiG. Fot. Dariusz Kulesza.

Skończył się rok, można więc go na spokojnie podsumować. Dużo się działo, ale czy można było się spodziewać, że będzie inaczej? Gdzie się człowiek nie obejrzał, zaraz pojawiało się coś do zrobienia. Zatem robiłem (chociaż medycy starali się utrudniać mi działania - cóż, taka ich rola).

Wernisaż wystawy Tadeusza Baranowskiego. Fot. Dariusz Kulesza.

Najważniejsze i najciekawsze moje zawodowe przedsięwzięcie ubiegłego roku to bez wątpienia wystawa Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza, której wspólnie z Joanną Birek-Fita, Katarzyną Tośtą i Bartłomiejem Kluską byłem kuratorem. Pisałem już na blogu o spotkaniach z Anną i Tadeuszem Baranowskimi oraz pracy nad tą wyjątkową ekspozycją, a także o towarzyszącym jej katalogu, który zredagowałem. Ekspozycję w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź można oglądać do 2 marca 2025 roku.

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie Tadeusza Baranowskiego.

Spotkanie z Rafałem Spórną.

A skoro jesteśmy przy CKNI – za nami pierwszy rok kalendarzowy funkcjonowania centrum. Dużo się w CKNI działo przez ten czas. Ruszyliśmy z cyklicznym komiksowym klubem dyskusyjnym. Pod nazwą Łódź pełna komiksu udało nam się zorganizować osiem spotkań. Były też premiery komiksów i spotkania autorskie – ja poprowadziłem rozmowę przy okazji premiery nowego tomu przygód Kajka i Kokosza (gośćmi byli Paulina Christa, Sławomir Kiełbus, Maciej Kur i Piotr Bednarczyk) oraz przepytałem gruntownie Rafała Spórnę i Piotra Nowackiego. Oprowadzałem też kuratorsko po wystawie Anatomia komiksu oraz przeprowadziłem sporo warsztatów.

35. MFKiG, spotkanie z Przemysławem Truścińskim, Fot. Dariusz Kulesza.

35. edycję Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier zorganizowaliśmy w połowie września, tradycyjnie już w Atlas Arenie i sąsiedniej Sport Arenie. Frekwencyjnie było bardzo dobrze, a strefa targowa miała rekordową liczbę stoisk. Tradycyjnie przy okazji festiwalu. oprócz ułożenia programu, koordynowałem dwa konkursy oraz zredagowałem informator. Uważam, że programowo nie zeszliśmy poniżej porządnego poziomu – było ciekawie i różnorodnie. Wydaliśmy pierwszy komiks, będący efektem nowej formuły festiwalowego konkursu. Heksa Katarzyny Witerscheim (z kolorami Marcina Surmy) została przyjęta bardzo dobrze przez czytelników i krytyków, co niezmiernie nas ucieszyło. W konkursie na najlepszy polski komiks opublikowany między festiwalami – w gronie Dominika Gracz-Moskwa, Agnieszka Jamroszczak, Marta Kostecka, Jakub Demiańczuk, Przemysław Pawełek, Kamil Śmiałkowski i ja, laur przyznaliśmy Astronomowi Jacka Frąsia.

Wykład na AHE.

Inne działania? Jak to w styczniu zazwyczaj bywa – w Domu Literatury - razem z Magdaleną Lachman i Marcinem Bałczewskim – podsumowaliśmy, co i  jak działo się komiksowego w naszym kraju w 2023 roku. Z kolei z Piotrem Nowackim i Hubertem Ronkiem zasiadłem w jury komiksowego konkursu dla dzieci organizowanego przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie, a nieco później w tym samym składzie poprowadziliśmy warsztaty podczas 15. Festiwalu Gier i Komiksów dla Dzieci. W maju silną ekipą CKNI udaliśmy się na Festiwal Komiksowa Warszawa. Dzięki współpracy z PKO BP mieliśmy do dyspozycji elegancką przestrzeń w słynnej rotundzie przy skrzyżowaniu Marszałkowskiej i Jerozolimskich, gdzie znalazło się nasze stoisko promocyjne oraz przestrzeń na spotkania autorskie, warsztaty i prelekcje wpisane w program FKW. Ponadto z przyjemnością dałem się zaprosić na dwie łódzkie uczelnie. Na Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej dla słuchaczek i słuchaczy Uniwersytetu III Wieku przeprowadziłem wykład o historii i znaczeniu komiksu, a studentkom i studentom socjologii Uniwersytetu Łódzkiego opowiedziałem o zarządzaniu i organizacji instytucji kultury. A pod koniec roku na Łódzkich Targach Książki odbywających się na dworu Łódź Fabryczna najpierw dyżurowałem na stoisku Wydawnictwa Kurc, a potem z Bartkiem Kluską wygłosiliśmy sympatyczną prelekcję o publikacjach CKNI.

I publikacje właśnie – bo one nadal rewelacyjnie pobudzają krążenie; gdy ukazuje się jakiś artykuł, komiks, zin czy album – zwłaszcza ten własnego autorstwa. O katalogu towarzyszącym wystawie Tadeusza Baranowskiego już wspominałem. Ale to nie koniec moich ubiegłorocznych spotkań z Mistrzem. Kamil Śmiałkowski zaprosił mnie do udziału w niezwykłym albumowym przedsięwzięciu, które zrealizował wspólnie z Krzysztofem Tkaczykiem i Wydawnictwem Ongrys. Najlepsze kawałki z Baranowskiego to bogato ilustrowany zbiór tekstów wielu przeróżnych osób opisujących swoje ulubione kadry, plansze, komiksy czy cytaty z twórczości Tadeusza. Bardzo miło było znaleźć się w tak zacnym gronie. Z kolei razem z Robertem Trojanowskim świętowaliśmy 30. urodziny Ratmana, tworząc jednoplanszowy komiks do antologii Ratman. W poszukiwaniu szczęśliwego czasu (Wydawnictwo Kurc). Naszą wspólną historyjkę obrazkową można też znaleźć w zbiorze KKK 27 Artbook. 30 lat z KKKomiksem. Pik i Robi spotykają w niej słynnego krakowskiego Straine’a. Z nieukrywaną przyjemnością kontynuowałem współpracę z magazynem Kalejdoskop, zamieszczając w nim kolejnych siedem tekstów. Udało mi się też przygotować i powielić trzy numery eMeFKi News (choć plany miałem większe).

Jakby tego było mało – rok 2024 to także praca nad projektami i tekstami, które światło dzienne powinny ujrzeć w roku bieżącym. Dwie publikacje będą efektem nieustającej i kreatywnej współpracy z Robertem Trojanowskim (przygotowanie jednej z nich zajęło nam rok z okładem). Czekam też na druk dwóch artykułów. I oczywiście na kolejne teksty zamieszczane w Kalejdoskopie. Najpewniej też pojawią się nowe eMeFKi News. I może coś jeszcze, kto wie…

środa, 25 grudnia 2024

Wystawa - Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza

35. MFKiG - Wojtek Wawszczyk, Tadeusz Baranowski i ja. Fot. Dariusz Kulesza

To był ogrom pracy, ale też prawdziwa przyjemność – przyjemność obcowania z Anną i Tadeuszem Baranowskimi oraz wszelkimi przejawami twórczości tego ostatniego. Oczywiście piszę tu o pracy nad wystawą Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza, która od 13 września eksponowana jest w sali wystaw czasowych Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź.

Praca nad wystawą, od chwili podjęcia decyzji o jej organizacji do dnia wernisażu, trwała blisko rok. Jeszcze w 2023 roku powstała pierwsza koncepcja, która zakładała przedstawienie dorobku artysty na zasadzie encyklopedycznych haseł oraz stanowcze odejście od typowej ekspozycji prezentującej jedynie plansze w ramach. Zawiązał się wówczas zespół kuratorski w składzie Joanna Birek-Fita, Bartłomiej Kluska, Katarzyna Tośta i ja, a koordynatorem wszelkich działań został Rafał Kupiński, który uprzednio z powodzeniem zorganizował ekspozycję Grzegorza Rosińskiego w CKNI.

Niewątpliwą wartością dodaną do pracy nad wystawą były wizyty u państwa Baranowskich oraz żmudne wyszukiwanie plansz, szkiców, ilustracji oraz innych artefaktów, które można podziwiać teraz w CKNI. A do tego rozmowy, opowieści, anegdoty. A potem dodatkowe konsultacje telefoniczne. I szybkie wymiany zdań na messengerze. Przesyłanie zdjęć i skanów. Aniu i Tadziu – bardzo Wam dziękuję za poświęcony czas, wyrozumiałość, wszelkie sugestie, ale też zaufanie, jakim nas obdarzyliście zostawiając tak wielką swobodę przy tworzeniu wystawy.

Na podstawie szczegółowego już scenariusza wystawy (w największej mierze spisanej przez Joannę z naszym twórczym współudziałem) stworzeniem wykonawczego projektu zajęły się Dziewczyny od Wystaw, czyli Joanna Góra-Raurowicz, Magdalena Michalczyk i Katarzyna Similak). Gotowy projekt na realną ekspozycję zamieniła ekipa Back to Front.

W trakcie budowy wystawy. Stanowisko z kaloryferem.

Tak jak wspomniałem – wystawa jest swoistą encyklopedią, składającą się z 35 haseł opisujących komiksowe postaci wykreowane przez Tadeusza, różne przejawy jego twórczych umiejętności, największe pasje czy epizody nie tylko artystycznego życia. Każde hasło to mniejsze lub większe stanowisko z oryginalnymi planszami, printami, przeróżnymi artefaktami i interaktywnymi elementami aranżacji, a w wielu przypadkach także odniesieniami do filmu animowanego Smok Diplodok. Nie brakuje wielkoformatowych wydruków, figurek, urządzeń elektronicznych wydających dźwięki czy emitujących obrazy. Ciekawostka - wystawę otwiera kącik artysty z biurkiem, które nie jest odzwierciedleniem rzeczywistego miejsca pracy, ale tak się zaskakująco złożyło, że jest identycznym modelem, przy jakim odrabiałem lekcje będąc uczniem wczesnych klas szkoły podstawowej. Pierwszym w kolejności i bez wątpienia najsympatyczniejszym hasłem wystawy jest Anna Baranowska, a ostatnim – Zoo. Bardzo chciałem, aby na ekspozycji znalazł się najprawdziwszy, żeberkowy, syczący kaloryfer. Oraz hasło UFO. Zresztą o tym, jakie hasła na wystawę wyszły spod mojej klawiatury napisałem przy okazji wpisu o katalogu towarzyszącym ekspozycji.

To jest jedna z dwóch najważniejszych wystaw, przy których pracowałem (tą druga jest Anatomia komiksu - stała ekspozycja w CKNI). Kosztowała wiele wysiłku, ale była też wspaniałą artystyczną przygodą z komiksową twórczością najwyższej próby. Można ją w CKNI oglądać do końca lutego 2025 roku, a nawet przez pierwsze dni marca. Najpewniej odbędą się jeszcze dwa oprowadzania kuratorskie po ekspozycji (poniżej reklama jednego z minionych oprowadzań).

I jeszcze dla przypomnienia - pierwszą wystawę twórczości Tadeusza Baranowskiego zorganizowaliśmy w Łodzi w 2010 w Galerii Chimera (Miejska Galeria Sztuki) przy ul. Wólczańskiej.

A tu fotografia z wernisażu łódzkiej wystawy malarstwa Tadeusza w galerii Re:Medium w 2014 roku.