2025 - autopodsumowanie

Co to był za rok! Działo się dużo, bardzo dużo, a patrząc na efekty - wręcz za dużo (właśnie sprawdziłem - w podsumowaniu ubiegłego roku, w drugim zdaniu pojawiło się stwierdzenie “dużo się działo”.... Cóż za niespodziewana powtarzalność.). Czy był w ogóle kiedyś jakiś rok, w którym działo się mało?

Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Tradycyjnie - sporo pracy. Wiadomo, dzieje się w naszej instytucji niemało. W zeszłym roku poprowadziłem dwie edycji klubu dyskusyjnego “Łódź pełna komiksu”:  w styczniu o zeszytówkach, a w kwietniu o AI w kontekście historii obrazkowych. W marcu zakończyliśmy wystawę Tadeusza Baranowskiego - z przyjemnością odwiozłem prace autorowi. Ale marzec to także pierwsza edycja Kaiju Manga Festiwal, przy której mocno się napracowaliśmy (a ja jeszcze raz dziękuję Alesce i Tomkowi Bezakowi za owocną współpracę przy układaniu programu). Imprezę odwiedziło kilka tysięcy osób, co utwierdziło nas w  przekonaniu, że nowe przedsięwzięcie poświęcone popkulturze japońskiej nie było złym pomysłem. Przyłożyłem też swoją rękę do zorganizowania Star Wars Day na początku maja. A 1 czerwca w gościnnych progach CKNI podjąłem Roberta Trojanowskiego, który poprowadził dwie tury pomysłowych warsztatów dla dzieci. Coś jeszcze? A tak! 36. Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier. Zorganizowałem, ale nie wziąłem udziału. O tym za chwilę. A sam festiwal? Mam nadzieję, że udany. Jak co roku przeprowadziłem konkurs na projekt publikacji komiksowej oraz konkurs na najlepszy polski komiksu (po raz pierwszy w trzech kategoriach). Dopilnowałem też, jak zawsze, nagrody dla najlepszego wydawcy komiksów w Polsce oraz Nagrody im. Papcia Chmiela. Tradycyjnie ogarnąłem informator festiwalowy (dziękuję Sławkowi Bitowi i Konradowi Olczakowi za działania graficzne oraz nieocenione wsparcie Asi Birek-Fita). No i wykonałem całą tę robotę, za którą odpowiadam co roku (program i różne takie).

Inne działania? W styczniu z Aleksandrą Machoń i Wiktorem Talagą oceniliśmy prace w konkursie komiksowym organizowanym przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie. I przyznaliśmy oczywiście nagrody (konkursowi tradycyjnie towarzyszył katalog z najlepszymi pracami). A pod koniec pierwszego miesiąca 2025 roku zasiadłem z Marcinem Bałczewskim na scenie w Domu Literatury i we dwóch podsumowaliśmy komiksowy rok 2024. W lutym razem z Radkiem Dziubichem ogarnęliśmy stoisko CKNI na 12. Złotych Kurczakach (jak się później okazało - ostatniej edycji tego szacownego festiwalu, co nie oznacza, że Wrocław pozostanie bez imprezy dedykowanej komiksowi niezależnemu - w miejsce ZK w 2026 roku zadebiutują Podziemne Kocury - powodzenia! A dla Fila Wiśniowskiego ogromne podziękowania za wkład i trud!!!). Wspólnie z Radkiem (tym razem już przy wsparciu koleżeństwa z CKNI) poprowadziliśmy stoisko podczas majowego Festiwalu Komiksowa Warszawa (FKW). Było sympatycznie, choć chłodnawo. Przed wakacjami podstawy języka komiksu z przyjemnością przekazałem uczniom ze Szkoły Podstawowej nr 51 w Białymstoku (serdeczne pozdrowienia dla Marcina Kwiatkowskiego!). Także w czerwcu zagościłem na SkierConie, gdzie razem z Tomkiem Tomaszewskim i Piotrkiem Zdrzynickim opowiedzieliśmy publiczności o komiksie (przy okazji wystawy Contur Mix) oraz spełniłem dyżur autorski na stoisku Wydawnictwa Kurc podczas Letniego Festiwalu Książki na ul. Piotrkowskiej.

Publikacje. Zaczęło się w lutym. Najpierw z cieńszej rurki, a potem już z rury grubej. Na Złotych Kurczakach premierę miał zeszyt Historia polskiego komiksu, który zrobiłem wspólnie z Robim Trojanowskim (podziękowania dla Sławka Bita za detepe i dla pana Pawła Augustyniaka z Media Press za elegancki druk). Nie zdążyliśmy ochłonąć po naszej pierwszej premierze 2025 roku, a na księgarskie półki trafił Mistrz komiksu. Twój przewodnik. Książkę, nad którą pracowaliśmy z Robertem niemal dwa lata, wydało wydawnictwo Wilga. Przy okazji - nadal przyzwoicie sprzedaje się nasze pierwsze, duże wspólne dzieło z 2018 roku, czyli Zrób sobie komiks. W 2025 roku wydawnictwo Znak zrobiło kolejny dodruk.

W marcu, z zupełnego zaskoczenia, światło dzienne ujrzał zeszyt Historia kostki do gry. Idea Waldka Olbryka, przekuta na opowieść przeze mnie scenarzystę i Tomka Tomaszewskiego - rysownika ukazała się wreszcie drukiem (choć w nakładzie mniej niż kolekcjonerskim). Premiera miała miejsce w sympatycznych okolicznościach z udziałem wspaniałego muzyka Marka Bilińskiego. Wiosną ukazał się z kolei trzeci tom serii zbierającej komiksy z przygodami Kleksa, Jonki i Jonka autorstwa nieodżałowanej Szarloty Pawel. Napisałem do niego wstęp, a za zaproszenie do stworzenia tego tekstu dziękuję Kasi Gwieździe i Maćkowi Jasińskiemu. Z przyjemnością otoczyłem opieką redaktorską album Botanica autorstwa kth. - laureatki Grand Prix naszego festiwalu. Komiks wyszedł pięknie - polecam nabycie drogą kupna. W 2025 roku udało mi się przygotować tylko dwa numery eMeFKi News. Ale za to ze znakomitą współpracą z Tomkiem Kaczkowskim! Za co artyście bardzo dziękuję. Podobnie jak Michałowi Arkusińskiemu i oczywiście nieustająco Robiemu Trojanowskiemu. eMeFKa nr 62 miała premierę na Poznańskim Festiwalu Sztuki Komiksowej (dotarła tam pocztą), a nr 63 - na Komiksowej Warszawie, gdzie zawiozłem ją już osobiście. Oczywiście niemal przez cały rok pisałem teksty do najfajniejszego magazynu o kulturze - Kalejdoskopu. Na łamy miesięcznika trafiło siedem moich felietonów oraz dwa wywiady - z Michałem Arkusińskim i Kasią Witerscheim.

W dwóch publikacjach pojawiłem się niejako gościnnie, czyli nic do nich nie napisałem, a i tak trafiłem na ich karty. Pierwsza z nich to katalog wystawy Contur Mix, zorganizowanej przez Łódzki Dom Kultury pod kierowniczym okiem Piotrka Zdrzynickiego i Tomka Tomaszewskiego. Przyjemnie było znaleźć się zarówno na ekspozycji jak i w katalogu (z wyborem plansz komiksowych narysowanych przez Robiego). Drugie dzieło to trzecie wydanie Leksykonu polskich bohaterów i serii komiksowych Adama Ruska. Ku naszej radości (mojej i Roberta) w opasłym, elegancko wydanym tomie znalazło się hasło poświęcone Pikowi i Robiemu. Podziękowania dla Adama za dostrzeżenie naszych bohaterów.

I wreszcie ostatnia rzecz - Leksykon komiksu łódzkiego. W 2022 roku dzięki stypendium ministra kultury przygotowałem sto haseł do leksykonu, które grzecznie sobie potem czekały na twardym dysku, wypatrując przyszłości. A ta nadeszła w ubiegłym roku. Stowarzyszenie Twórców “Contur” rękami Katarzyny Tośty (i moimi też) pozyskało dofinansowanie z budżetu Miasta Łodzi na druk leksykonu. Do współpracy ochoczo przystąpiło Wydawnictwo Kurc (podziękowania dla Bartka!). I tak z końcem 2025 roku mieliśmy pięknie złożoną i wysłaną na maszyny drukarskie niemal 200-stronicową książkę z fotografią autorstwa Kasi Świętochowskiej na okładce (a w wersji z twardą oprawą – zdjęciem CKNI zmiksowanym z grafiką Przemka Truścińskiego). Leksykonowi poświęcę niebawem osobny wpis - należy mu się.

I teraz sprawy ważne. Zacznę od tej smutnej - w maju zmarła Ewa Kosińska. Tak napisałem wtedy na fb: “Odeszła dziś Ewa Kosińska, jedna z najwspanialszych osób, jakie dane mi było poznać. Pod jej dziennikarskie skrzydła trafiłem w 1989 roku w Świecie Młodych. Ale nie tylko dziennikarskie, także - nie zawaham się użyć tego słowa - matczyne. Wszystkich nas, młodych nieokiełznanych reporterów, nazywała swoimi dziećmi. A my mówiliśmy do niej Druhno, choć nigdy nie była w harcerstwie. Spod tych swoich przepełnionych dobrocią skrzydeł wypuściła w świat liczną grupę wspaniałych, kreatywnych, mądrych ludzi, którzy do tej pory w większości trzymają się razem. Jest mi niewymownie smutno, ale też ogromnie się cieszę, że spotkałem Cię Druhno na swojej drodze. Bez Ciebie na pewno nie byłbym tym Piotrem Kasińskim, jakim teraz jestem. Dziękuję!”

Kolejna rzecz ważna, ale sympatyczna, niestety z płynnym przejściem do tej mniej sympatycznej. Podczas 36. MFKiG Fundacja Kreska im. Janusza Christy przyznała mojej (nieustająco) skromnej osobie Złoty Puchar - nagrodę za szczególne osiągnięcia na polu popularyzacji komiksu. Nie udało mi się statuetki odebrać osobiście - gdy trwała impreza grzecznie leżałem sobie w szpitalu, do którego trafiłem na tydzień przed festiwalem. Gdzieś nam się drogi z moim zdrowiem w międzyczasie rozeszły. I nadal próbujemy wrócić na ten sam tor. Dla statystyk napomknę jeszcze, że był to pierwszy festiwal od 1995 roku, na którym nie byłem. Takie niespodziewane 30-lecie bytności.

No i sprawy najważniejsze. Przez cały rok śledziłem poczynania moich pociech. Ewa udanie startowała w zawodach jeździeckich - zwłaszcza tych najtrudniejszych, czyli WKKW. I wielokrotnie kończyła zmagania na podium (a to w Bogusławicach, a to w Walewicach), w czym ewidentnie pomagał jej nabierający doświadczenia wałach Alegro.

Z kolei Kuba udanie podążał ścieżką kariery muzycznej. Z macierzystą formacją Martyrmachine (czyli razem z kolegą Szymonem) zagrał przez cały rok 18 koncertów - w tym na festiwalu Castle Party oraz w Berlinie. Panowie nagrali wreszcie drugą płytę, która ma się ukazać w 2026 roku. Kuba dołączył też jako wokalista do intrygującej formacji Savage Fucks - tu czekam na pozytywny rozwój wydarzeń.

A teraz naj, naj, naj! Dziękuję za wszystko Kasi: za cierpliwą opiekę nad niesfornym pacjentem, za wszystkie wycieczki bliższe i dalsze, za kolejne pieczątki w naszych paszportach “Odznaki turystycznej miłośnika latarń morskich”, wspólną fascynację krukowatymi, pyszne ciasta i milion innych rzeczy.

Ależ to podsumowanie długie! Obiecałem sobie, że w 2026 roku zwolnię trochę tempo, więc kolejne powinno być nieco krótsze.

eMeFKa News #63

Drugą w tym roku eMeFKę News przygotowałem na Festiwal Komiksowa Warszawa. Otwiera ją rewelacyjny rysunek Tomka Kaczkowskiego! W numerze znalazły się też krótkie komiksy Roberta Trojanowskiego i Michała Arkusińskiego. Tekstowo - wieści z Łodzi i okolic, ciekawostki wydawnicze oraz spora garść zapowiedzi związanych z 36. Międzynarodowym Festiwalem Komiksu i Gier.

eMeFKa News #62

To chyba pierwsza taka sytuacja, gdy eMeFKa News wyruszyła w Polskę beze mnie. Wyprawiłem ją w podróż z wykorzystaniem paczkomatu. Najnowszy numer, czyli już sześćdziesiąty drugi, trafił do rąk czytelników Poznańskiego Festiwalu Sztuki Komiksowej. W środku znalazły się informacje z łódzkiego podwórka komiksowego, notki o kilku publikacjach, przy powstaniu których w różnym stopniu wziąłem udział, a w ramach ciekawostek - fotka i tekścik o łódzkich piwach festiwalowych. Do tego rysunek na pierwszej stronie od Tomka Kaczkowskiego oraz komiksiki na dalszych stronach od Roberta Trojanowskiego.

2024 - autopodsumowanie

35. MFKiG. Fot. Dariusz Kulesza.

Skończył się rok, można więc go na spokojnie podsumować. Dużo się działo, ale czy można było się spodziewać, że będzie inaczej? Gdzie się człowiek nie obejrzał, zaraz pojawiało się coś do zrobienia. Zatem robiłem (chociaż medycy starali się utrudniać mi działania - cóż, taka ich rola).

Wernisaż wystawy Tadeusza Baranowskiego. Fot. Dariusz Kulesza.

Najważniejsze i najciekawsze moje zawodowe przedsięwzięcie ubiegłego roku to bez wątpienia wystawa Tadeusz Baranowski. Śmieszy, tumani, przestrasza, której wspólnie z Joanną Birek-Fita, Katarzyną Tośtą i Bartłomiejem Kluską byłem kuratorem. Pisałem już na blogu o spotkaniach z Anną i Tadeuszem Baranowskimi oraz pracy nad tą wyjątkową ekspozycją, a także o towarzyszącym jej katalogu, który zredagowałem. Ekspozycję w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź można oglądać do 2 marca 2025 roku.

Oprowadzanie kuratorskie po wystawie Tadeusza Baranowskiego.

Spotkanie z Rafałem Spórną.

A skoro jesteśmy przy CKNI – za nami pierwszy rok kalendarzowy funkcjonowania centrum. Dużo się w CKNI działo przez ten czas. Ruszyliśmy z cyklicznym komiksowym klubem dyskusyjnym. Pod nazwą Łódź pełna komiksu udało nam się zorganizować osiem spotkań. Były też premiery komiksów i spotkania autorskie – ja poprowadziłem rozmowę przy okazji premiery nowego tomu przygód Kajka i Kokosza (gośćmi byli Paulina Christa, Sławomir Kiełbus, Maciej Kur i Piotr Bednarczyk) oraz przepytałem gruntownie Rafała Spórnę i Piotra Nowackiego. Oprowadzałem też kuratorsko po wystawie Anatomia komiksu oraz przeprowadziłem sporo warsztatów.

35. MFKiG, spotkanie z Przemysławem Truścińskim, Fot. Dariusz Kulesza.

35. edycję Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier zorganizowaliśmy w połowie września, tradycyjnie już w Atlas Arenie i sąsiedniej Sport Arenie. Frekwencyjnie było bardzo dobrze, a strefa targowa miała rekordową liczbę stoisk. Tradycyjnie przy okazji festiwalu. oprócz ułożenia programu, koordynowałem dwa konkursy oraz zredagowałem informator. Uważam, że programowo nie zeszliśmy poniżej porządnego poziomu – było ciekawie i różnorodnie. Wydaliśmy pierwszy komiks, będący efektem nowej formuły festiwalowego konkursu. Heksa Katarzyny Witerscheim (z kolorami Marcina Surmy) została przyjęta bardzo dobrze przez czytelników i krytyków, co niezmiernie nas ucieszyło. W konkursie na najlepszy polski komiks opublikowany między festiwalami – w gronie Dominika Gracz-Moskwa, Agnieszka Jamroszczak, Marta Kostecka, Jakub Demiańczuk, Przemysław Pawełek, Kamil Śmiałkowski i ja, laur przyznaliśmy Astronomowi Jacka Frąsia.

Wykład na AHE.

Inne działania? Jak to w styczniu zazwyczaj bywa – w Domu Literatury - razem z Magdaleną Lachman i Marcinem Bałczewskim – podsumowaliśmy, co i  jak działo się komiksowego w naszym kraju w 2023 roku. Z kolei z Piotrem Nowackim i Hubertem Ronkiem zasiadłem w jury komiksowego konkursu dla dzieci organizowanego przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie, a nieco później w tym samym składzie poprowadziliśmy warsztaty podczas 15. Festiwalu Gier i Komiksów dla Dzieci. W maju silną ekipą CKNI udaliśmy się na Festiwal Komiksowa Warszawa. Dzięki współpracy z PKO BP mieliśmy do dyspozycji elegancką przestrzeń w słynnej rotundzie przy skrzyżowaniu Marszałkowskiej i Jerozolimskich, gdzie znalazło się nasze stoisko promocyjne oraz przestrzeń na spotkania autorskie, warsztaty i prelekcje wpisane w program FKW. Ponadto z przyjemnością dałem się zaprosić na dwie łódzkie uczelnie. Na Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej dla słuchaczek i słuchaczy Uniwersytetu III Wieku przeprowadziłem wykład o historii i znaczeniu komiksu, a studentkom i studentom socjologii Uniwersytetu Łódzkiego opowiedziałem o zarządzaniu i organizacji instytucji kultury. A pod koniec roku na Łódzkich Targach Książki odbywających się na dworu Łódź Fabryczna najpierw dyżurowałem na stoisku Wydawnictwa Kurc, a potem z Bartkiem Kluską wygłosiliśmy sympatyczną prelekcję o publikacjach CKNI.

I publikacje właśnie – bo one nadal rewelacyjnie pobudzają krążenie; gdy ukazuje się jakiś artykuł, komiks, zin czy album – zwłaszcza ten własnego autorstwa. O katalogu towarzyszącym wystawie Tadeusza Baranowskiego już wspominałem. Ale to nie koniec moich ubiegłorocznych spotkań z Mistrzem. Kamil Śmiałkowski zaprosił mnie do udziału w niezwykłym albumowym przedsięwzięciu, które zrealizował wspólnie z Krzysztofem Tkaczykiem i Wydawnictwem Ongrys. Najlepsze kawałki z Baranowskiego to bogato ilustrowany zbiór tekstów wielu przeróżnych osób opisujących swoje ulubione kadry, plansze, komiksy czy cytaty z twórczości Tadeusza. Bardzo miło było znaleźć się w tak zacnym gronie. Z kolei razem z Robertem Trojanowskim świętowaliśmy 30. urodziny Ratmana, tworząc jednoplanszowy komiks do antologii Ratman. W poszukiwaniu szczęśliwego czasu (Wydawnictwo Kurc). Naszą wspólną historyjkę obrazkową można też znaleźć w zbiorze KKK 27 Artbook. 30 lat z KKKomiksem. Pik i Robi spotykają w niej słynnego krakowskiego Straine’a. Z nieukrywaną przyjemnością kontynuowałem współpracę z magazynem Kalejdoskop, zamieszczając w nim kolejnych siedem tekstów. Udało mi się też przygotować i powielić trzy numery eMeFKi News (choć plany miałem większe).

Jakby tego było mało – rok 2024 to także praca nad projektami i tekstami, które światło dzienne powinny ujrzeć w roku bieżącym. Dwie publikacje będą efektem nieustającej i kreatywnej współpracy z Robertem Trojanowskim (przygotowanie jednej z nich zajęło nam rok z okładem). Czekam też na druk dwóch artykułów. I oczywiście na kolejne teksty zamieszczane w Kalejdoskopie. Najpewniej też pojawią się nowe eMeFKi News. I może coś jeszcze, kto wie…

eMeFKa News #61

Nie mogłem nie przygotować eMeFKi News na Festiwal Komiksowa Warszawa, skoro się na niego wybierałem. Dzięki temu trzeci już numer w tym roku ujrzał światło dzienne. Na lamach info o plakacie 35. MFKiG, jeszcze jedno wspomnienie o Adrianie Madeju, przypomnienie o czterech konkursach towarzyszących MFKiG oraz garść bieżących wieści z komiksowej Łodzi.

eMeFKa News #60

Druga eMeFKa w tym roku jest jednocześnie sześćdziesiątą, jaką udało mi się przygotować od 2002 roku. Nie było jednak świętowania jubileuszu - prawie cały numer poświęciłem przedwcześnie zmarłemu, znakomitemu twórcy komiksów Adrianowi Madejowi. Trudno pogodzić się ze śmiercią tak utalentowanego człowieka, w dodatku kogoś znajomego. Spotykaliśmy się od czasu do czasu przy komiksowych okazjach - kiedyś o wiele częściej, ostatnio rzadziej, ale i tych okazji nie było już tyle co wcześniej. Ostatni raz rozmawialiśmy w październiku ubiegłego roku podczas otwarcia Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Niewiarygodna to strata dla polskiego komiksowego świata.

eMeFKa News #59

Pierwsza eMeFKa News w tym roku stała się faktem. Ruszyliśmy w Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej z comiesięcznymi klubami dyskusyjnymi "Łódź pełna komiksu". A może by tak wzbogacić spotkania eMeFKą? - pomyślałem. I wprowadziłem pomysł w życie. Niestety, dopiero od drugiej edycji klubowych spotkań, ale z postanowieniem, aby udawało się szykować kolejne numery regularnie. W składzie redakcji pojawiły się zupełnie nowe osoby z CKNI, wnosząc świeżość i odmianę. Miłej lektury.

2023 - autopodsumowanie

34. MFKiG (fot. Dariusz Kulesza)

Wiele wydarzyło się w ubiegłym roku – zarówno rzeczy niebagatelnych jak i tych trochę już rutynowych i spodziewanych. Każda była jednak ważna na swój sposób i – skoro styczeń – czas na ich zebranie i podsumowanie.

Na budowie CKNI - marzec 2019

Na budowie CKNI - marzec 2019

Numero uno za rok 2023 w moim zawodowym życiu to ukoronowanie kilku lat ciężkiej pracy i otwarcie Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej. Wstęgę przed wejściem do budynku oficjele przecięli 6 października, a dzień później każdy chętny mógł przyjść i ocenić, czy efekt naszych trudów i zaangażowania jest czegoś wart. Po trzech miesiącach działania CKNI mogę ostrożnie postawić tezę, że chyba udało nam się stworzyć coś oryginalnego, niepowtarzalnego nie tylko w skali krajowej oraz też atrakcyjnego dla zwiedzających – tym bardziej, że choć wcale nie dysponowaliśmy zbyt dużą przestrzenią, to i tak udało nam się zmieścić więcej, niż można się było spodziewać. O tym, czym się przy powstawaniu centrum zajmowałem, napisałem w jednym z wcześniejszych wpisów.

Druga sprawa to dwie premierowe publikacje. O nich też już na blogu pisałem, więc teraz tylko tak dla przypomnienia – po pierwsze zbiór moich tekstów zatytułowany Komiksowy kalejdoskop. Historie obrazkowe w Polsce w XXI wieku. Osiemdziesiąt artykułów dotyczących współczesnego komiksu polskiego i komiksu w ogóle, ale ukazanego przez pryzmat krajowy. A po drugie – antologia w zasadzie wszystkich komiksów z przygodami Pika i Robiego. Tom nosi tytuł Pik i Robi. Awanturki profesorków, a wydało go, podobnie jak wspomnianą wyżej książkę, koluszkowskie Wydawnictwo Kurc.

Przy okazji pracochłonnego finiszu prac nad CKNI, udało się po raz kolejny zorganizować Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier. Jego 34. edycja odbyła się w dniach 7-8 października i chyba nie skłamię, jeśli napiszę, że przygotowaliśmy ciekawy program i trzeba było się naprawdę postarać, aby poczuć nudę i nie znaleźć dla siebie nic ciekawego. Tradycyjnie przy okazji festiwalu. oprócz ułożenia programu, koordynowałem dwa konkursy, zredagowałem informator oraz zasiadłem w jury wybierającym najlepszy polski komiks.

Komiksowe podsumowanie w Domu Literatury
(fot. Katarzyna Świętochowska)

"Piątkowe spotkanie z komiksem" w Krakowie
(fot. Katarzyna Świętochowska)

Działania mniejszego kalibru, ale wcale nie mniej istotne to m.in. styczniowa pogadanka z Magdaleną Lachman i Marcinem Bałczewskim w Domu Literatury, podsumowująca rok 2022 w komiksie oraz ponowne jurorowanie w konkursie dziecięcym organizowanym przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie (wspólnie z Robertem Trojanowskim i Rafałem Szłapą) – a co za tym idzie poprowadzenie warsztatów podczas lutowego 14. Festiwalu Gier i Komiksów dla Dzieci. Jak niemal co roku poprowadziłem warsztaty komiksowe w łódzkim Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym Nr 3. Wiosną z przyjemnością oddałem głosy typując laureatów do nagród Orient Mena przyznawanych na Festiwalu Komiksowa Warszawa. Udało mi się też na ten festiwal dojechać i opowiedzieć o CKNI oraz o niewydanej wtedy jeszcze książce Komiksowy kalejdoskop. W czerwcu, w teorii i praktyce bawiłem się komiksem z uczniami łódzkiego 23 Liceum Ogólnokształcącego. Natomiast pod koniec sierpnia podczas Światowego Dnia Publicznego Czytania Komiksów odbyłem przemiłą rozmowę z Tomaszem Leśniakiem (już w murach niemal gotowego centrum). Poza tym dałem się przepytać Kamilowi Śmiałkowskiemu w audycji „Centralnie o komiksie”, jurorowałem w konkursie komiksowym Domu Literatury, a późną jesienią odwiedziłem krakowską Artetekę, aby odpowiedzieć na szereg pytań Janka Sławińskiego podczas kolejnego „Piątkowego spotkania z komiksem”.

Publikacje. Do magazynu Kalejdoskop napisałem kolejnych dziewięć tekstów! Lubię to! Przygotowałem aż trzy numery zina eMeFKa News! Lubię to! Jeden na Złote Kurczaki, drugi na Festiwal Komiksowa Warszawa (co oznacza, że obydwa wydarzenia odwiedziłem), a trzeci miałem rozdawać na Niech Żyje Komiks!, ale nie udało mi się ostatecznie dotrzeć na imprezę do stolicy. W świat poszły PDF-y, ale trochę egzemplarzy na papierze też trafiło do czytelników. W ubiegłym roku po raz kolejny Pik i Robi trafili na łamy magazynu AKT. Z nieukrywaną przyjemnością napisałem też tekst do folderu towarzyszącego ekspozycji Michała Arkusińskiego.

Cieszę się, że udało nam się otworzyć centrum (ekipa CKNI jest wielka!), że mam wreszcie na swoim koncie książkę z prawdziwego zdarzenia (dzięki Jarku i Bartku). Dziękuję Robiemu za wspólną pracę nad Awanturkami profesorków. Dziękuję wszystkim, którym w ubiegłym roku przyszło ze mną współpracować przy różnych okazjach. I dziękuję Kasi za wszystko! Ewie i Jakubowi też! A teraz już idę pisać dalej scenariusz. 

eMeFKa News #58

No proszę, już trzecia eMeFKa News w tym roku! Przygotowana z okazji kolejnej edycji warszawskiej imprezy Niech Żyje Komiks!, na którą... nie udało mi się dojechać. Nie złożyło się, choć część egzemplarzy była już skserowana i opatrzona niepowtarzalnym hologramem. Chętnych i mniej cierpliwych obdarowałem wersją PDF, a papier trafi w ręce zainteresowanych przy nadarzającej się okazji.

Co w środku? Jak zwykle kilka garści informacji z łódzkiego, komiksowego podwórka. Trochę zdań o Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej, trochę o Michale Arkusińskim oraz o ciekawych komiksach historycznych. Nie mogło też zabraknąć pochwalenia się książką Komiksowy kalejdoskop oraz antologią Pik i Robi. Awanturki profesorków. O ilustracje zadbali niezawodni Kasia, Kwiat i Robi z gościnnym komiksikiem wspomnianego już Michała.

eMeFKa News #57

Druga eMeFKa News w tym roku! To wydanie przygotowałem na Festiwal Komiksowa Warszawa. W numerze trochę o planach festiwalowych, o zbliżającym się otwarciu Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej i oczywiście garść newsów z komiksowej Łodzi. Warstwę graficzną przygotowali Kasia, Robi i Kwiat. 40 numerowanych egzemplarzy, kserowanych w kolorze, rozeszło się błyskawicznie. Poniżej sfotografowana zawartość dla tych, którzy nie załapali się na papierowe wydanie.

eMeFKa News #56

I oto jest! Pierwszy tegoroczny numer zina eMeFKa News. W pięćdziesiątym już szóstym wydaniu redagowanej przeze mnie gazetki znalazło się niemało tekstów o tym, co dzieje się w łódzkim komiksie i jego okolicach. Warstwę graficzną przygotowali niezmordowani Kasia, Robi, Kwiat i Maciejaszek. W numerze wykorzystałem też ilustrację Mamuta przedstawiającą ekipę CKNI i MFKiG. Po raz drugi na łamach zagościł kolor, tym razem w jeszcze większym wymiarze niż w numerze poprzednim. Kserówki były rozdawane podczas 10. edycji festiwalu Złote Kurczaki we Wrocławiu.

2022 - autopodsumowanie

Starczowzroczność festiwalowa (fot. Dariusz Kulesza)

Trzask! I kolejny rok zleciał jak z bicza strzelił. W moim przypadku był to rok dwóch dość okrągłych rocznic, ale o tym później.

Tradycyjnie zacznę od tego, co na co dzień, czyli od wytężonej, żmudnej pracy w Wydziale Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź. Nie da się ukryć - bez mocnego zaangażowania nie byłoby szans na zrealizowanie wszystkich zadań, jakie zespół CKNI ma w związku z planowanym na jesień 2023 otwarciem Centrum. Pewnie się nie pomylę, jeśli napiszę, że w ubiegłym roku przez głowy wielu naszych krajowych twórców komiksu nie raz przemknęła myśl “o nie, znowu dzwoni Kasiński”. Mam nadzieję, że efekt końcowy tego zawracania głowy (nie tylko przeze mnie, ale niemal cały zespół CKNI) tak dużej liczbie autorów, wydawców, ekspertów będzie co najmniej ciekawy.

W tym samym zespole, wspartym rzeszą znakomitych współpracowników, udało się zorganizować kolejną, 33. już edycję Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier. Dziękując wszystkim za pracę i pomoc nadmienię, iż był to 25 festiwal, do którego dołożyłem swoje trzy grosze. To ta pierwsza z zapowiedzianych okrągłych rocznic, które mnie w 2022 roku dopadły. Jak co roku wziąłem udział w obradach jury wybierającego najlepszy polski album wydany między ostatnimi festiwalami - tym razem po raz pierwszy w historii tego plebiscytu przyznaliśmy dwa równorzędne pierwsze miejsca. I jak co roku - zredagowałem informator festiwalowy. Nie zredagowałem natomiast katalogu festiwalowego - w związku ze zmianą formuły konkursu towarzyszącego MFKiG zamiast antologii krótkich form pojawi się pełnometrażowy album laureatki Grand Prix.

fot. Dariusz Kulesza

Nie obyło się u mnie w ubiegłym roku bez różnych komiksowych aktywności. Chronologicznie wyglądało to mniej więcej tak, że w styczniu wspólnie z Magdaleną Lachman i Marcinem Bałczewskim podsumowaliśmy przemiłą rozmową poprzedni rok (2021) w polskim komiksowie. Rzecz miała miejsce w łódzkim Domu Literatury (później, jesienią, wespół z pozostałymi jurorami, oceniałem prace nadesłane na trzy konkursy zorganizowane przez DL - te o Mickiewiczu, Mackiewiczu i Konopnickiej). Także w styczniu, razem w Martą Falkowskią i Piotrem Bednarczykiem rozdzieliliśmy nagrody i wyróżnienia w konkursie komiksowym dla dzieci zorganizowanym przez Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie. A w lutym - w tym samym składzie i w tym samym Pacanowie - poprowadziliśmy warsztaty podczas 13. Festiwalu Gier i Komiksów dla Dzieci. Wiosną z przyjemnością oddałem głosy typując laureatów nagród Orient Men przyznawanych na Festiwalu Komiksowa Warszawa. Udało mi się też na ten festiwal dojechać i opowiedzieć o pewnym projekcie, nad którym pracuję (opowiedziałem także o tym przedsięwzięciu podczas MFKiG). Ale zanim o projekcie, to: w maju zagościłem w telewizorze w programie profesora Jana Miodka Słownik polsko-polski; pod koniec sierpnia podczas Światowego Dnia Publicznego Czytania Komiksów odbyłem przemiłą rozmowę z Rafałem Szłapą w murach naszego powstającego Centrum; we wrześniu tuż przed festiwalem opowiadałem o swojej pracy w Bibliotece Tuvim; a pod koniec roku wspólnie z Kasią Świętochowską poprowadziłem warsztaty przyrodnicze dla dzieci w łomżyńskich przedszkolach i szkole Fundacji Dr Otis.

A teraz już o projekcie. Albo jeszcze nie. Teraz o tekstach i  publikacjach. Na zamówienie Instytutu Polskiego w Brukseli przygotowałem dwa opracowania - o Polkach tworzących komiksy oraz o aktualnej sytuacji historii obrazkowych w naszym kraju. Po dłuższej przerwie wydałem eMeFKę News (numer 55) - ukazała się na Festiwal Komiksowa Warszawa - niemal dokładnie 20 lat po wydaniu numeru pierwszego! Zrobiłem też dwie rzeczy z Robertem Trojanowskim. Nasi bohaterowie Pik i Robi pojawili się na jednej planszy w gazecie Łódź.pl zapraszając na MFKiG oraz trafili do 29. numeru zina AKT - zdobiąc okładkę oraz zajmując trzy strony w środku. Z przyjemnością napisałem kolejnych osiem tekstów do magazynu Kalejdoskop, osiągając tym samym czterdzieści publikacji od maja 2017 roku. Wspomnę też przy okazji o książkach Zrób sobie komiks i Zrób sobie komiks. Zostań superbohaterem, które wydaliśmy z Robertem w ostatnich latach. W 2022 roku suma sprzedanych egzemplarzy obydwóch tytułów przekroczyła 15 tys. egzemplarzy.

A co do anonsowanego projektu - w 2022 roku przez kilka miesięcy byłem stypendystą ministra kultury w zakresie sztuk wizualnych, co zaowocowało zebraniem materiałów do Leksykonu Komiksu Łódzkiego. Wywiązałem się z tego, co obiecałem ministrowi (mam nadzieję, bo czekam jeszcze na akceptację raportu), a teraz poszlifuję hasła, najpewniej coś dorzucę do tych zebranych (a jest już ich setka) i przy dobrych wiatrach w 2024 publikacja trafi na maszyny drukarskie.

Na sam koniec zostawiłem najważniejsze - bardzo dziękuję Ci Kasiu za wszystko! Jeśli zaś chodzi o drugi okrągły jubileusz, który dopadł mnie w ubiegłym roku, to niech w tym temacie przemówi poniższe zdjęcie.